Kerkelijke bestuurders spelen een belangrijke rol in het behoud en herbestemming van religieuze gebouwen. Als je op zoek bent naar kerkelijke koepelorganisaties die specifiek functioneren als aanspreekpunt voor (inter)kerkelijk overleg, beleid en erfgoed, kunt je terecht bij de volgende overkoepelende instanties:
Het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken (CIO) is de belangrijkste formele kerkelijke koepel in Nederland. Het is een samenwerkingsverband van 26 Christelijke Kerken en 2 Joodse Gemeenschappen en het behartigt hun belangen bij de (Rijks)overheid.
Voor erfgoed: Binnen deze koepel is de specifieke commissie CIO-K (Interkerkelijk Contact In Overheidszaken – Kerkgebouwen) actief. Zij behartigen specifiek de belangen van kerkelijke gebouwen, sturen op beleid en adviseren over wetgeving (zoals WOZ en energiebelasting) en de herbestemming van kerken.
Afhankelijk van de kerkelijke denominatie van het gebouw, kunt u rechtstreeks contact opnemen met de landelijke vastgoed- of erfgoedafdelingen van de specifieke kerkkoepels:
De Rooms-Katholieke Kerk wordt wereldwijd geleid door de paus en is ingedeeld in bisdommen en parochies. In Nederland zijn er zeven bisdommen, elk onder leiding van een bisschop. Deze bisdommen werken samen, maar kunnen ook eigen standpunten hebben.
Op lokaal niveau zijn parochies actief, die door fusies vaak groter zijn geworden. De pastoor staat aan het hoofd van de parochie. Voor het beheer van de materiële zaken wordt een pastoor geholpen door het parochiebestuur. Het parochiebestuur is juridisch eigenaar van de kerkgebouwen die onder haar bestuur vallen. Meer lezen over hoe processen werken open dan de pagina Katholieke Kerk onder de categorie Gebruik/Herbestemming op deze website.
Voor uitgebreide informatie over de Katholieke Kerk in Nederland verwijzen wij je graag naar het Kaski Rapport waarin jaarlijks de laatste gegevens worden samengebracht. Het rapport bevat veel informatie. Je vind er bijvoorbeeld cijfers over het aantal katholieken, het aantal kerkgebouwen waar nog een eredienst plaats vindt of die nog niet onttrokken zijn aan de eredienst. Ook is de situatie per bisdom gespecificeerd. De gegevens zijn gebaseerd op de eigen opgave door parochies, gemeenschappen van migranten en bisdommen. Ze zijn verzameld, bewerkt en zoveel als mogelijk gecontroleerd door het Kaski en worden jaarlijks gepubliceerd op de website van de Radboud Universiteit Nijmegen.
De Protestantse Kerk in Nederland telt per januari 2025 ruim 1,3 miljoen leden verdeeld over ongeveer 1458 kerkplekken.
De kerk is van onderaf georganiseerd: plaatselijke gemeenten bepalen grotendeels hun eigen beleid binnen de kerkorde. De leiding van een gemeente ligt bij de kerkenraad (presbyterium), bestaande uit predikanten, ouderlingen, diakenen en soms ouderling‑kerkrentmeesters. Gemeenten werken regionaal samen in classes, waarin afgevaardigden samenkomen om gezamenlijke en bredere kerkelijke zaken te bespreken. Op landelijk niveau staat de generale synode, die het beleid voor de hele kerk bepaalt. Meer lezen over besluitvorming en inrichting van het proces bij herbestemming bezoek dan de pagina Protestantse Kerk in de categorie Gebruik/herbestemming op deze website. Daar vind je ook de nota ‘Speelruimte gezocht. Protestantse visie op kerkgebouwen’ . Het is een handreiking en discussiestuk voor de Protestantse Gemeenten, één hoofdstuk is speciaal gewijd aan de toekomst van het kerkgebouw. Eerder in 2016 werd de publicatie Beheer van kerkgebouwen in tijden van krimp, een staalkaart van mogelijkheden uitgebracht.
Voor meer informatie over de Protestantse Kerk in het algemeen bezoek de website van de Protestantse Kerk Nederland.
Op deze website worden ook jaarlijks de cijfers gepubliceerd over de Protestantse Kerk. Je kunt de pagina feiten en cijfers openen via deze link.