Bij veel kerken die vóór 1789 zijn gebouwd, is de toren niet van de kerk zelf, maar van de gemeente. Dat heeft een historische reden: kerktorens hadden vroeger ook een functie voor iedereen, zoals het waarschuwen bij gevaar of het bieden van uitzicht over de omgeving. In de toren bevinden zich vaak monumentale bestanddelen zoals klokkenstoelen, luidklokken, mechanische torenuurwerken en beiaarden.
Deze oude eigendom afspraak geldt officieel nog steeds, maar in de loop van de tijd zijn er soms nieuwe afspraken gemaakt. Daardoor is het tegenwoordig niet altijd meteen duidelijk wie verantwoordelijk is voor een kerktoren.
Ontdek meer over kerktorens in de speciale uitgave “Zicht op kerktorens” die in 2024 is samengesteld door Kerk & Co in opdracht van het Programma Toekomst Religieus Erfgoed. Deze rapportage staat bol van informatie over de kerktorens in Nederland. Waar staan ze, wat is hun geschiedenis en hoe staan ze erbij? Bekijk de brochure via voorgaande link of open hem door te klikken op de afbeelding onderaan deze pagina.
Als oorspronkelijk gebruik van een kerkgebouw wijzigt, wat betekent dat dan voor het klinkend erfgoed?
Wanneer een kerktoren niet gesloopt wordt maar het kerkgebouw zelf wel, dan kunnen bestanddelen als beiaarden, luidklokken en torenuurwerken in veel gevallen onderdeel blijven van de betreffende torenruimte. Wel dient dan bedacht te worden dat ook deze onderdelen onderhoud en instandhouding behoeven.
Wanneer de betreffende toren gesloopt wordt dan dienen de betreffende onderdelen een passende nieuwe bestemming te krijgen of te worden opgeslagen. Ook hiervoor geldt dat voor verwijdering van de monumentale onderdelen een sloopvergunning is vereist.
Meer lezen over beiaarden, luidklokken en torenuurwerken op de website van de RCE klik dan hier.
