Uiteraard is het standpunt van de religieuze eigenaar bij verkoop aan een andere partij een essentieel gegeven.
In de Rooms-Katholieke praktijk wordt het kerkgebouw gezien als een gewijd gebouw, als het huis van God. Dat betekent dat er niet zomaar van alles kan/mag gebeuren. Zelfs na onttrekking aan de eredienst geldt dit nog.
Katholieken zijn daarom terughoudend in het geven van andere functies aan hun kerkgebouwen. Vaak worden door parochiebesturen voorwaarden gesteld aan de herbestemming. Dit gebeurt altijd in overleg met het bisdom. De voorwaarden kunnen per bisdom verschillen. In de koopovereenkomst wordt een zogenaamd kettingbeding opgenomen om te garanderen dat de gestelde verkoopvoorwaarden altijd van toepassing blijven. Ook als het gebouw later nogmaals van eigenaar mocht wisselen. De Rooms-Katholieke Kerk zet in op vervolgfuncties die passen bij de oorspronkelijke bestemming, zoals een maatschappelijke functie. Te denken valt daarbij aan een buurthuis, een zorginstelling of een bibliotheek. Functies als horeca, casino, supermarkt, groothandel, discotheek en poppodium worden tegenwoordig als niet passend geacht. Recentelijk worden in voormalig katholieke kerken ook steeds vaker woningen gerealiseerd.
Het kerkbestuur (ook te lezen als: parochiebestuur) bestuurt de parochie voor zover het gaat om het dagelijks reilen en zeilen, het parochiaal vermogen en de zorg voor een doelmatige
aanwending daarvan ten bate van de parochie. Dit met inachtneming van het kerkelijk recht en van hetgeen de bisschop hierover bepaalt.
Met name behoort tot de taak van het kerkbestuur:
a. het bestuur over de roerende en onroerende zaken, die behoren tot het parochiaal vermogen;
b. het verwerven en ontvangen van geldelijke bijdragen van de parochianen, alsook van andere bijdragen en inkomsten ten behoeve van de parochie;
c. het vaststellen en doen van uitgaven ten behoeve van de parochie;
d. het verlenen van financiële medewerking aan taken, welke geacht kunnen worden te behoren tot het terrein van de parochiële zielzorg;
e. het nakomen van verplichtingen, welke op de parochie als deel van het dekenaat, van het bisdom en van de gehele Kerk rusten;
f. het toelaten van financiële activiteiten en behoeve van de onder d en e genoemde taken;
g. het verrichten van andere rechtshandelingen en het aangaan van overeenkomsten ten name van de parochie. Aldus vervullen de overige leden van het kerkbestuur tevens de taak van de raad voor economische aangelegenheden ten aanzien van de pastoor zoals bepaald in canon 537 en canon 1280 van het kerkelijk wetboek.
Het kerkbestuur heeft voorts als taak samen met de pastorale raad/parochievergadering de pastoor, andere priester(s), diaken(s) en pastoraal werker(s) te adviseren over pastoraal beleid. De pastoor heeft de plicht ervoor te zorgen, dat het kerkbestuur deze taak naar behoren kan uitoefenen. De pastoor zorgt tijdig voor overlegging van stukken en verstrekking van informatie. Het bestuur is samengesteld uit de voorzitter (de pastoor) en bestuursleden. Bestuursleden worden officieel benoemd door de bisschop voor 4 jaar en
zijn herkiesbaar voor eenzelfde periode.
In het kader van breder gebruik van religieuze gebouwen, bij overwegingen met betrekking tot een gehele of gedeeltelijke herbestemming van gebouwen die minder frequent gebruikt worden of die in financiële zin zwaar op de parochie drukken dient het bisdom bij eventuele plannen in een vroeg stadium betrokken te worden. Voor het rechtsgeldig sluiten van overeenkomsten en contracten in onroerendgoedtransacties is altijd vooraf toestemming van het bisdom nodig.
Bisdommen kennen elk een eigen werkwijze, ter oriëntatie hierbij de brochure Kerkgebouwen in de missionaire parochie (2024) van het bisdom Breda toe, een richtsnoer en naslagwerk bij het uitvoeren van het parochieel gebouwenplan, met name bij herbestemmingen. Op pagina 10 vind je de pagina procedure herbestemming kerkgebouwen zoals die in het bisdom Breda gebruikt wordt.
Mocht jou kerkgebouw behoren tot de Katholieke Kerk bezoek dan altijd de website van het bisdom waarin deze zich bevindt voor verdere informatie.
