Sinds 1 januari 2024 is de instandhoudingsplicht opgenomen via het Besluit activiteiten leefomgeving (Ba1) opgenomen in de omgevingswet. Een eigenaar moet zorgen dat zijn of haar rijksmonument zodanig onderhouden wordt dat behoud gewaarborgd is. Dit voorkomt dat monumenten vervallen raken.
Gemeenten houden toezicht op naleving van de instandhoudingsplicht. Wanneer een rijksmonument in verval raakt kan de gemeente handhavend optreden.
Door de rijksoverheid is de handreiking “Instandhoudingsplicht rijksmonumenten, handreiking voor gemeenten” opgesteld. Deze handreiking biedt gemeenten een overzicht van de geldende regels, gaat in op de vraag hoe een eigenaar aan de instandhoudingsplicht kan voldoen en schetst een stappenplan voor een handhavingstraject inclusief verschillende voorbeeldbrieven. Je kunt deze handreiking hier openen door op voorgaande link te klikken of op de afbeelding onderaan deze pagina.
De Rijksoverheid ondersteunt eigenaren van een rijksmonument bij de instandhouding ervan. Bijvoorbeeld met subsidies voor eigenaren van monumenten en voordelige leningen voor onderhoud en restauratie van monumenten. Of een eigenaar een subsidie of lening voor instandhouding van een rijksmonument krijgt, hangt af van het soort monument. Meer informatie vind je op de pagina subsidies en fondsen op deze website.
