Een rijksmonument is een gebouw of andere onroerende zaak (of zaken) of een archeologisch terrein in Nederland beschermd van wege de schoonheid, betekenis voor de wetenschap of cultuurhistorische waarde. De aanwijzing gebeurt op basis van de Erfgoedwet en de bescherming tegen aantasting via de Omgevingswet.
Rijksmonumenten worden aangewezen door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) namens de minister van OCW. Deze organisatie heeft een rol in de zorg voor het Nederlandse erfgoed en geeft advies en informatie.
Online databank
De RCE heeft een online register met alle rijksmonumenten in Nederland. Je kunt dit gebruiken om rijksmonumenten te zoeken bij jou in de buurt. Je kunt op deze website ook zoeken op provincie, gemeente, plaats, categorie bijvoorbeeld religieuze gebouwen etc. Zo vind je snel informatie over de rijksmonumenten in jouw plaats. Naar het rijksmonumentenregister.
Daarnaast is er ook een speciale Kennisbank daar vind je algemene informatie over monumenten. Als je op zoek bent naar de informatie over religieuze gebouwen op de kennisbank dan kun je ook deze rechtstreekse link naar het thema religieuze gebouwen gebruiken.
Let op:
Niet alleen het kerkgebouw als geheel, maar ook onderdelen ervan vallen onder de bescherming van het rijksmonument. Denk aan ramen, bidkapellen, grafkelders, beiaarden, luidklokken, orgels, uurwerken en vaak ook preekstoelen. Kort gezegd alles wat naar burgerlijk recht bestanddeel is van de onroerende zaak. Meestal heeft een rijks monumentaal kerkgebouw een interieur dat er minstens voor een deel onlosmakelijk mee verbonden is. Voor een deel gaat het ook om losse of “roerende” zaken die van waarde zijn in samenhang met het gebouw. Dan spreek je van een interieurensemble. Meer informatie over interieurensembles bezoek de pagina op de website van de RCE.
Via de knoppen onderaan deze pagina lees je meer over kerktorens, het voordragen of afvoeren van rijksmonumenten, de Omgevingswet en wie binnen jouw gemeente het eerste aanspreekpunt is voor vragen over rijksmonumenten.