De gemeente is verantwoordelijk voor alle monumenten binnen haar grondgebied, ook voor rijksmonumenten.
Zij verleent bijvoorbeeld vergunningen voor verbouwingen. Bij wijzigingen of herbestemming moet de gemeente altijd advies vragen aan de RCE (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed). De gemeente is daarom ook bij rijksmonumenten het eerste aanspreekpunt. Binnen de gemeente kan dit bijvoorbeeld een erfgoedambtenaar zijn. Mocht je gemeente geen ambtenaar erfgoed hebben vraag dan na wie er binnen de ambtelijke organisatie belast is met erfgoed.